Ta strona używa plików cookies.
Polityka Cookies    Jak wyłączyć cookies?    Bezpieczeństwo w sieci AKCEPTUJĘ

 

 

 

 

 

Wirtualna Ruda

 

 

start

historia

zabytki

szlaki

wirtualne spacery

 kontakt


 

     

 

Górnik (Olimpijczyk)

rzeźba Piotra Latoski z ok. 1962 r.

pl. Żwirki i Wigury w Rudzie Śląskiej

 

 

 

 

 

Projekt: "Konserwacja rzeźby Olimpijczyka w Rudzie Ślaskiej"

Beneficjent: Miasto Ruda Śląska

Dofinansowano w ramach Programu Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku

pn. "Rzeźba w przestrzeni publicznej dla Niepodległej - 2021"

Okres realizacji:  od 1-06-2021 do 15-11-2021

Całkowita wartość projektu (PLN): 63 781,00 zł
Poziom dofinansowania (%): 88,00
Kwota dofinansowania (PLN): 56 127,00 zł

 

 

W ramach Programu Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku pn.  „Rzeźba w przestrzeni publicznej dla Niepodległej – 2021” Ruda Śląska uzyskała dofinansowanie projektu pn. „Konserwacja rzeźby Olimpijczyka w Rudzie Śląskiej”. Do programu zgłoszono z całego kraju 68 wniosków o dofinansowanie z czego jedynie 16 wniosków uzyskało wsparcie finansowe.

 

Rzeźba Górnika (nazywana również Olimpijczykiem) zlokalizowana jest na terenie placu im. Żwirki i Wigury w Rudzie Śląskiej. Ustawiono ją pomiędzy 1965 a 1972 rokiem, sytuując w centrum niecki basenowej wyposażonej w wodotryski. Usytuowanie rzeźby o tak dużej skali i tak awangardowej formie miało nadać skwerowi nowoczesny, śródmiejski charakter. Jest to pełnoplastyczna rzeźba przedstawiająca ludzką sylwetkę, wykonana z blachy spawanej osadzonej na stalowym ruszcie, posadowiona na trójkątnym postumencie. Rzeźba przedstawia ludzką postać, ukazaną w przyklęku, z prawym kolanem opartym na podłożu. Lewa ręka wyciągnięta jest do góry, ponad głową postaci, a w dłoni osadzony jest cylindryczny znicz. Postać nie posiada żadnych cech anatomicznych, proporcje są nienaturalne, kończyny są silnie wydłużone. Zupełnie zatarcie indywidualnego rysu przedstawionej postaci nadaje obiektowi wymiar uniwersalny.

 

 

 

Rzeźba ta zwyczajowo przypisywana jest rudzkiemu artyście Piotrowi Latosce (ur. 1911 r., zm. 2004 r.), jednak nie posiadamy dokumentów potwierdzających autorstwo tego dzieła, dlatego też prosimy osoby posiadające informacje o dacie budowy rzeźby lub jej autorze o kontaktowanie się z Biurem Miejskiego Konserwatora Zabytków w Rudzie Śląskiej.

 

 

Skwer im. Żwirki i Wigury posiada istotne znaczenie dla historii dzielnicy Ruda. Obszar ten pełnił od końca XIX wieku funkcję placu targowego, był miejscem codziennych spotkań mieszkańców. Była to również ważna przestrzeń symboliczna, o czym świadczyć może fakt, że w 1896 roku na skraju placu ustawiono pomnik cesarza Wilhelma I. Został on zburzony najprawdopodobniej w 1919 roku. Po przyłączeniu Śląska do Rzeczpospolitej Polskiej na terenie skweru wzniesiono z kolei pomnik Wolności, przedstawiający powstańca śląskiego. Ten monument został zniszczony przez hitlerowców w 1939 roku. W okresie powojennym teren zagospodarowano płytkim basenem wypełnionym wodą, w którym posadowiono niewielkie wodotryski. Dokoła zlokalizowano ławki, przeprowadzono też nasadzenia. W dostępnych źródeł ikonograficznych wynika, że rzeźbę Olimpijczyka wzniesiono pomiędzy 1965 a 1972 rokiem, sytuując ją w centralnej części największej niecki basenowej.

 

      

 

Od wielu lat rzeźba nie była poddawana pracom konserwatorskim, a przeprowadzone wcześniej nieumiejętne naprawy doprowadziły do jej dalszej korozji. W ramach projektu planowana jest konserwacja rzeźby, konserwacja postumentu oraz wykonanie oczyszczenia i zabezpieczenia niecki zbiornika, w którym znajduje się rzeźba. Prace rozpoczną się już w lipcu i potrwają do jesieni. Konserwacja obiektu pozwoli na przywrócenie śródmiejskiego charakteru miejsca, a cały obszar zyska na estetyce. Podjęcie działań naprawczych to także sygnał, że powojenne dziedzictwo kulturowe stanowi istotny czynnik budowania naszej lokalnej tożsamości i jako taki powinien być otoczony opieką. Warto zauważyć, że mieszkańcy miasta wielokrotnie występowali z wnioskami o poddanie renowacji rzeźby Górnika oraz jej otoczenia.

 

       

 

 

Zdjęcia prezentujące uszkodzenia rzeźby i niecki basenowej

 

 

 

uszkodzenia rzeźby - osadzenie lewej ręki

 

uszkodzenia rzeźby - dłoń lewej ręki

 

uszkodzenia rzeźby - punkty podparcia

 

 

uszkodzenia rzeźby - cokół

 

uszkodzenia rzeźby - podeszwa stopy

uszkodzenia niecki basenowej

 

 

Zdjęcia prezentujące efekt prac konserwatorskich

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Model 3D rzeźby olimpijczyka dostępny jest na stronie Sketchfab:

 

Górnik (Olimpijczyk) Ruda Śląska - model 3D

 

 

Zapraszamy do zapoznania się z poniższym dokumentem

opisującym rzeźbę Olimpijczyka:

 

Rzeźba na pl. Żwirki i Wigury w Rudzie Śląskiej - atrybucja, datowanie, kontekst

- opracowanie autorstwa Marty Lip-Kornatka

 

 

 

 


Projekty dofinansowane ze środków zewnętrznych